Bakanlık yasakladı, işletmeler POS'a taşıdı: Bahşişte yüzde 8, 10 ve 15 dönemi

Ticaret Bakanlığı’nın restoranlarda kuver ve servis ücretine yönelik getirdiği yasakların ardından, işletmeciler hem yasal engellere takılmamak hem de gelir kaybını önlemek adına "tercihli bahşiş" sistemine geçiş yaptı.

Yurt dışındaki örneklerine benzer şekilde kurgulanan bu yeni modelde, hesap fişlerinde artık zorunlu bir hizmet bedeli yerine, müşterinin kendi isteğiyle seçebileceği farklı yüzdelik dilimlerde bahşiş seçenekleri yer alıyor.

AĞI YAPTIRIMLAR GETİRİLDİ

Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelikle birlikte, menüde açıkça belirtilse dahi "masa ücreti", "kuver" veya "servis bedeli" adı altında ekleme yapılmasına ağır yaptırımlar getirildi.

GÖNÜLLÜ TERCİHE GEÇİŞ DÖNEMİ

Kural ihlali yapan işletmelere 1,5 milyon liraya varan cezalar kesilmeye başlanınca, restoranlar hesap pusulalarına "No service fee" (Servis ücreti yoktur) ibaresini ekleyerek müşteriye yasal güvence sunmaya başladı. Ancak faturanın alt kısmına eklenen yeni bölümde, toplam tutarın yüzde 8, 10 veya 15’ine denk gelen bahşiş oranları seçenek olarak sunuluyor.

POS CİHAZIYLA VERGİYE DAHİL EDİLİYOR

Bu sistemin en dikkat çekici özelliği, bahşişin nakit olarak elden verilmesi yerine doğrudan POS cihazı üzerinden tahsil edilmesi. Müşteri, faturadaki oranlardan birini seçtiğinde bu tutar resmi hesap hareketlerine dahil ediliyor. İşletmeciler, bu yöntemin hem kayıt dışı ekonomiyi engellediğini hem de toplanan bahşişlerin garsonlar arasında şeffaf ve resmi bir şekilde paylaştırılmasını sağladığını savunuyor. Ayrıca bu ödemeler POS üzerinden geçtiği için vergi sistemine de dahil edilmiş oluyor.

ŞEFFAFLIK MI? YENİ BİR KILIF MI?

Uygulama, tüketici tarafında farklı yorumlara neden oldu. Bir kesim, bahşişin tamamen "gönüllü" hale gelmesini ve nakit taşıma zorunluluğunu ortadan kaldırmasını olumlu karşılarken; diğer kesim ise bu durumu kuver ücretinin isim değiştirerek modernize edilmiş bir hali olarak görüyor. Ancak Bakanlık yetkilileri, tüketicinin yalnızca sipariş ettiği ürünün bedelinden sorumlu olduğunun, bahşişin ise hiçbir şekilde zorunlu tutulamayacağının altını çiziyor.

ENFLASYONA KARŞI BİR KALKAN YAPTILAR

Özellikle büyükşehirlerdeki lüks restoranlarda kişi başı 250 TL’ye kadar çıkan kuver ücretleri, işletmeler için enflasyona karşı bir "kalkan" görevi görüyordu.

Menü fiyatlarını sürekli güncelleyemeyen restoranlar, aradaki farkı bu ek ücretlerle kapatıyordu. Yeni dönemle birlikte bu gizli gelir kaleminin ortadan kalkması, restoranları tamamen şeffaf fiyatlandırma yapmaya veya bahşiş gibi yan modellerle personelin gelir seviyesini korumaya itiyor.

1.5 MİLYON LİRAYA VARAN DEV CEZA

Resmi Gazete'de yayımlanan yönetmelikle artık lokanta, kafe, restoran ve pastane gibi işletmelerde, servis ücreti, kuver ücreti, masa ücreti veya benzeri adlar altında tüketiciden ayrıca bir ücret talep edilemeyecek. Kafasına göre hesaba "servis bedeli" ekleyen işletmeye 1 milyon 439 bin liraya varan cezalar kesilecek.