Doç. Dr. İsmail Güneş’ten iki kitap daha…

Medeniyetlerin Kavşağı Klikya ve Adana’ya Fotoğrafik Bir Yolculuk kitapları çıktı…

Doç. Dr. İsmail Güneş; Adana Büyükşehir Belediyesi Altın Koza’dan yayınlanan Görsel Bir Tarih: Medeniyetlerin Kavşağı Kilikya - Görsel Bir Tarih : Adana’da Fotoğrafik Bir Yolculuk” adlı kitaplarının okuyucu ile buluşmasını sağlayan Zeydan Karalar’a ve emeği geçenlere teşekkür etti.

Doç. Dr. İsmail Güneş iki kitapla ilgili şunları söyledi:

“Çalışma fotoğraflar eşliğinde onların öykülerini kent hafızasına kazandırmayı amaçlamaktadır. Arşiv fotoğrafları birincil kaynaklardan alınmış ve kaynak sahiplerinin fotoğraflar üzerindeki notlarına sadık kalınmıştır.  Kilikya’nın çok sayıda kültür, imparatorluğun kesiştiği kavşakta yer almasından hareketle “Görsel Bir Tarih: Medeniyetlerin Kavşağı Kilikya” adını taşıyan birinci kitapta ve devam niteliğinde olan “Görsel Bir Tarih : Adana’da Fotoğrafik Bir Yolculuk” adlı kitaplar ortaya çıkmıştır. Her iki çalışmada kentin tarihsel ve kültürel belleği, geçmişe ilişkin kolektif düşünceleri anlamak ve geleceğe aktarmayı amaçlamıştır..  

Birinci Kitapta 12 konu bulunmaktadır. Bunlar John Carne seyahatnamesi ve William Bartlett’in gravürleriyle Kilikya, Victor Langlois'in Kilikya seyahatnamesi, Bölgede faaliyet gösteren Misyoner grupların arşivleri, Gertrude Bell’in özellikle Şar antik kentindeki faliyetleri, Zsigmond Fejes ve Dr. Bela Lakos’un Küçük Asya inceleme gezisi,  Philip Holzmann Arşivi, Belemedik esir kampı, Mary Elizabeth Chomley’in ilginç yaşamı, Denis Gazals, Fransa Açık Miras Platformu ve Albert Khan  Arşivinde Adana ve işgal dönemi Kilikya konulu Fransız Pullarından oluşmaktadır.

          Bu belgeler, Kilikya bölgesi ve çevresindeki tarihi gelişmeleri farklı kişiliklerin perspektifinden ve görsel kanıtlarla ele almaktadır. Metinlerde, Metodist hareketinin kurucusu John Wesley, arkeolog ve gezgin Gertrude Bell ve bölgeyi ziyaret eden çeşitli eğitimciler ile hayırseverlerin hayatlarından kesitler sunulmaktadır. Özellikle Adana, Tarsus ve Şar gibi yerleşim yerlerindeki yaşam koşulları, mimari yapılar ve Toros Dağları üzerindeki ulaşım zorlukları detaylandırılmaktadır. Kaynaklar aynı zamanda Bağdat Demiryolu inşaatını, Varda Köprüsü'nü ve bölgedeki askeri hareketliliği gösteren nadir fotoğraflar ile postalık pulları bir araya getirmektedir. Bu derleme, Osmanlı’nın son döneminden Cumhuriyet’in ilk yıllarına kadar uzanan süreçte Güney Anadolu’nun sosyal, kültürel ve altyapısal dönüşümünü yansıtan önemli bir arşiv niteliği taşımaktadır.

İkinci Kitap Görsel Bir Tarih : Adana’da Fotoğrafik Bir Yolculuk ise   Alman Fotoğrafçılar Gözüyle Adana bölümüyle başlıyor ve Bu bölümde  Albert Louis Hugo Grothe, Alvin Emil Reichel, Nowak Ernst, Walter Becke,  Müller Fritz,  Franz Stoedtner Carl Uhlıg gibi fotoğrafçılar ve çalışmaları ve kısa öyküleri yer alıyor. Ardından Adana Fotoğraf Dünyasının duayen ismi  Gaston Mizrahiye yer verilmiştir.  Levanten Arşivinde Adana,  Adana Beynelmilel Ziraat Sergisi, Ziraat Bankası Mensucat Fabrikası Albümü,  Herman Jansen’in  Adana ve Ceyhan Planlarının ardından  John D. Whiting  ve G. Eric Matson’un Kapadokya gezisinin Adana bölümünde yaşananlar, Karatepe kazıları, bölgenin ilk yüksek öğrenim kurumu olan Adana İktisadi ve Ticari İlimler Akademisinin açılış töreni,  Güney Gazeteciler Cemiyetinin ilk defa düzenlediği Adana’nın İlk Festivali ve Ali Öz’ün Objektifinden Pamuk  tarlaları ve çalışanların öyküsü ile kitap sona ermektedir

  Özellikle Adana’nın ilk festivali hangisidir sorusunun yanıtı kesin olarak tüm detay ve belgeleriyle okuyucuya sunulmuştur.  Özellikle Adana'nın festival tarihi üzerinde durularak, 1963 yılındaki ilk şehir festivali ve köklü bir geçmişe sahip olan Altın Koza Film Festivali'nin gelişim süreci detaylandırılmaktadır. Arşiv belgeleri ve gazete kupürleri eşliğinde, yerel etkinliklerin kentin sosyal hafızasındaki yeri ve organizasyonel detayları gün ışığına çıkarılmaktadır. Ayrıca, karnavalların özgürlük, direniş ve kültürel kimlik ifade etme biçimi olarak taşıdığı sembolik anlamlar vurgulanmaktadır. Kem küresel hem de yerel ölçekte şenlik kültürünün toplumsal dinamiklerini ve tarihsel sürekliliği analiz edilmiştir.

Bu kaynak metinler, arşivcilik, fotoğraf sanatı, kişisel biyografiler ve kurumsal tarih gibi farklı temalar üzerinden toplumsal ve kültürel mirası ele almaktadır. Metinlerde, Alwin Reichel ve Jean Weinberg gibi isimlerin hayat hikayeleri ile onların objektifinden yansıyan tarihi anlar ve mekanlar detaylandırılmaktadır. Özellikle Adana İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi'nin kuruluş süreci ve Türkiye'deki ticari eğitimin gelişimi geniş bir yer tutmaktadır. Coğrafi keşifler, Toroslar ve Anadolu kervan yolları gibi bölgesel unsurlar, zengin görsel tasvirlerle desteklenerek sunulmaktadır. Ayrıca, uluslararası sergiler, dini bayramların kökenleri ve önemli mimari koleksiyonların tarihsel yolculuğu hakkında bilgiler verilmektedir. Tüm bu içerikler, geçmişle bugün arasında bağ kuran belgelerin ve görsel kayıtların toplumsal hafızadaki kritik rolünü vurgulamaktadır.

Çalışmada   yazar, gezgin, diplomat, sanatçı kamu, özel, sivil toplum veya kişilerce üretilen veya edinilen belgelere erişerek Kilikya ve Adana ile ilgili Fotoğraflar ve fotoğrafların arka planındaki öyküler aktarılmıştır.  Çalışmada Türkiye, Yunanistan, Almanya, Fransa, İngiltere, Amerika, Lübnan, Polonya , Macaristan gibi ülkelerdeki arşivlerden faydalanılmıştır.

Faydalı olmasını ve yeni araştırma ve araştırmacılarla geliştirilerek kent belleğine yeni katkılar sunulmasına yardımcı olmasını diliyorum. Kitapların okuyucu ile buluşmasını sağlayan Adana BŞB Başkanı Zeydan Karalar ve ekibine sonsuz teşekkürlerimi sunuyorum.”