erolsennur @ hotmail.com

      Adı üstünde onarıcı Adalet, onarmaktadır. Peki neyi onarmaktadır? Kişiler arasındaki bozulan ilişkileri onarmaktadır Bu kişiler gerçek ya da tüzel kişiler olabilmektedir. Ancak kamuya ait kişiler olamamaktadır . Onarıcı Adalet ceza hukukunda  iseuzlaştırmacılık , medeni hukukta  ise arabuluculuk diye adlandırılır.

      Uzlaştırma adı üstünde Uzlaşmak demektir. Genelde şikayete bağlı suçlarda olmak üzere kanunun da uzlaştırmacılara gidileceği yazılı suçlarda da uzlaşmaya gidilir. Uzlaştırmaya gidilebilecek bazı suçlar şikayete bağlı olsa da olmasa da olabilmektedir. Bunların listesine herkes internetten çok rahat ulaşabilir.

     Ceza hukukunda savcının yaptığı soruşturma ya da  hakimin yaptığı kovuşturma  aşamasında işlenen suçun uzlaştırma kapsamında olduğu anlaşılırsa dosya uzlaştırmaya gönderilir. Burada Savcı soruşturma yaparken kişinin suçlu  olup olmadığına bakmaz.  Yeterli suç şüphesi olup olmadığına bakar. Yeterli suç şüphesi demek %50 den fazla ihtimalle suçlu olması demektir. Burada dikkat edilecek. nokta ilgilinin suç şüphesi altında olmasıdır.  Kişi savcılık  ile uğraşmak istemediğinden dolayı uzlaşmayı kabul edebilir.Kişinin uzlaşmayı kabul etmesi suçlu olduğu anlamına gelmez.Savcılık aşamasında uzlaştırma bürosuna gönderilen ve uzlaşılan dosya hakkında uzlaştırma savcısı tarafından yapılan incelemede uzlaşmanın kanuna ve ahlaka uygun olduğu saptanır ise onaylanarak soruşturmaya yer olmadığı kararı verilir.

      Mahkeme aşamasında ise ; Suçsuz olduğu kanaatine varılan kişiye Beraat kararı verilir. Mahkeme suçun uzlaştırma kapsamında olduğunu tespit eder ise dosyayı öncelikle uzlaştırma bürosuna gönderir. Kişiler uzlaşır ise mahkeme  öncelikle uzlaşmanın kanuna ve ahlaka uygun olup olmadığını denetler sonra davayı düşürür. Düşme kararı verilir.,

     Savcılık aşamasında iken taraflar arasındaki uzlaşma gereği yapılacak edim takside bağlanır ise kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilir. Mahkeme aşamasında ise Hükmün açıklanması edim yerine getirilinceye diye kadar geri bırakılır. 

         Uzlaştırmacılık işinde devlet karışmaz. Devlete karşı suçlar uzlaştırmacılara gidemez. Polis, Savcı ya da hakim kendini uzlaştırmacı yerine koyarak uzlaşma sağlayamaz. Tarafların özgür iradeleri ile uzlaşma sağlanmalıdır. Burada amaç tarafların daha çok empati yaparak birbirlerini anlamalarıdır. Yapılan eylem sonucu mağdur olan ya da zarar gören kişinin  yerine kendini koyan ilgili bir daha aynı ya da benzer davranışı sergilemeyecektir. Böylece toplum daha barışık olacaktır.  Genelde mağdur ya da suçtan zarar gören  yaptığı eyleme sebep olacak herhangi bir davranışı olup olmadığını merak etmektedir Neden ben, neden bana sorularını sormaktadır. 

        Bazı ülkelerde uzlaştırmacılar 4 yıl eğitim aldıktan sonra uzlaştırmacılık  yapabilmektedirler. Kişinin hukuk fakültesi mezunu ya da Avukat olup olmaması önemli değildir.  Bu 4 yıl içerisinde her sene hem ders almakta hem de uygulamalı eğitim almaktadır. Bu eğitimi almayanlar uzlaştırmacı olamamaktadır.

       Oysa ülkemizdeUzlaştırmacı olabilmek için  aranan şartlar şunlardır.

  • Türk vatandaşı olmak,
  • Tam ehliyetli olmak,
  • Baroya kayıtlı olmak (Avukatlar için),
  • Kasten işlenmiş bir suçtan dolayı mahkûm olmamak,
  • Terör örgütleriyle ilişkisi bulunmamak,